Design en Ontwerpen

Creëer jouw eigen innovatieve product

Ontwerpers bedenken en maken steeds weer nieuwe producten. Denk bijvoorbeeld aan de breedbeeldtelevisie met steeds plattere beeldschermen en aan de laatste ontwikkelingen in de mobiele telefonie.

Van producten zoals koffiezetapparaten, kleding, bankstellen, reclamemateriaal, verpakkingsmateriaal, verlichting en koelkasten komen steeds weer nieuwe ontwerpen. Vaak zijn ze net even anders en volgens de nieuwste trends vormgegeven. Ze zijn net iets gebruikersvriendelijker, wat compacter of minder schadelijk voor het milieu. Kortom, ontwerpers zijn voortdurend bezig nieuwe producten te bedenken en bestaande te verbeteren.

In deze webquest ga je met een groep een nieuw of verbeterd product ontwerpen naar jullie eigen ideeën. Je zult merken dat bij het ontwerpen van een product heel wat komt kijken.

Het product moet technisch goed in elkaar zitten, maar de vormgeving is natuurlijk ook belangrijk.

Opdracht

Je voert deze opdracht uit in een groep van vier tot zes personen. In deze groep gaan jullie een nieuw product ontwerpen of een bestaand product verbeteren.

De opdracht bestaat uit de volgende deelopdrachten.

  • Jullie maken een ontwerpvoorstel.
  • Jullie maken een plan van aanpak.
  • Jullie bepalen de prijs van het product.
  • Jullie maken reclame voor het product.
  • Tenslotte geven jullie een presentatie over het product.

Bij “Werkwijze” wordt je geholpen dit allemaal uit te voeren.

Het doel van deze opdracht is:

  • goed samen leren werken in een groep
  • de taken goed verdelen
  • leren hoe je een grote opdracht moet aanpakken
  • presenteren
 

Werkwijze

1. Je gaat nu de testjes maken.

Allereerst stellen jullie in overleg met jullie docent een groep samen van vier tot zes personen. In deze groep bedenken jullie een nieuw product dat jullie gaan maken of een bestaand product dat jullie willen verbeteren. Wanneer het niet lukt om zelf iets te bedenken kun je ook kijken op onderstaande links.

Mensen die dementerend zijn of een verstandelijke beperking hebben, gebruiken hun zintuigen meer en zijn meestal gericht op lichaamstaal. Onderzoek heeft uitgewezen dat snoezelactiviteiten erg prettig en rustgevend voor hen is. Via snoezelactiviteiten is het gemakkelijker en prettiger om met bijvoorbeeld familie en verzorgenden contact te krijgen. Snoezelen activeert de lichaamstaal en de zintuigen. Herinneringen komen boven, het geeft een gevoel van herkenning of vertrouwdheid.

Bij snoezelen gaat het om activiteiten of voorwerpen. Het ruiken, het luisteren, het proeven, het aanraken, het voelen en het kijken spelen steeds een belangrijke rol. Bij kijken kunnen bijvoorbeeld spiegels, glinsteringen, gekleurde voorwerpen of caleidoscopen gebruikt worden. Bij aanraken horen knuffels, zachte stoffen, klei, water, zand, kussens, enzovoort. Bij horen kun je denken aan vertrouwde, bekende, zachte geluiden of muziek. En je weet zelf wel hoe bepaalde geuren prettige herinneringen kunnen oproepen.

Je ontwerpt met je groep een snoezelruimte. Er is geen tijd om de ontwerpen echt te maken, daarom maak je een beschrijving van het ontwerp. Die beschrijving kun je op verschillende manieren ondersteunen: met een tekening, schaalmodel, stofje, ontwerp op computer, enzovoort. Je maakt met elkaar een plattegrond waarop zichtbaar is waar de snoezels staan. De ruimte die je ter beschikking hebt, is vijftig vierkante meter. Dat is een gemiddeld leslokaal. Het materiaal van de snoezels moet veilig zijn en het moet duidelijk zijn wat je ermee kunt doen.

Op kinderfietsen zie je misschien wel de meeste variaties: ronde, vierkante, blauwe, roze, grote en kleine fietsbellen.

Fietsbellen hebben natuurlijk een functie: het vergroten van de verkeersveiligheid. Maar ze mogen ook best mooi en handig zijn! Je zou kunnen zeggen dat op ieder type fiets een eigen type bel past.

Het is de bedoeling dat je in je groep een elektrische fietsbel gaat ontwerpen en maken. Het zou mooi zijn als de bel verschillende geluidsniveaus heeft. Voor een kinderfiets zijn veel aardige ideeën te bedenken. De vorm, de kleur en het soort geluid vinden kinderen immers heel belangrijk. Je kunt ook denken aan een nieuw type fietsbel voor een racefiets. Fietsbellen op zo’n fiets moeten klein, licht en handig zijn.

Jullie willen de inrichting ontwerpen van een Schoolcafé. Het is de bedoeling dat leerlingen een ontspanningsruimte op school krijgen, waarin ze gezellig kunnen kletsen en wat kunnen eten en drinken. En misschien vinden jullie wel dat de ruimte geschikt moet zijn voor meer activiteiten.

Leerlingen mogen buiten lestijd in het Schoolcafé verblijven. Bij de inrichting van de ruimte moet je rekening houden met allerlei zaken. Natuurlijk moet de ruimte efficiënt ingericht worden. Ook is het belangrijk dat het schoolcafé gemakkelijk schoon te maken is, dat is een punt waar je zeker aan moet denken. Een ander aandachtspunt is het gebruik van stevige meubels die tegen een stootje kunnen. Het spreekt vanzelf dat de verschillende soorten meubels, de wand- en vloerbedekkingen en de verlichting heel bepalend zijn voor de sfeer in het Schoolcafé. Een verkoopbalie met allerlei voorzieningen lijkt eveneens een vanzelfsprekende optie.

Wanneer je even nadenkt, kun je zelf nog wel meer eisen bedenken. Het uiteindelijke ontwerp van het Schoolcafé moet je presenteren. Dit kun je doen met een maquette, tekeningen, foto’s en dergelijke. De schoolleiding moet in elk geval een duidelijk beeld krijgen van hoe jullie ontwerp er in werkelijkheid uit gaat zien.

In de late Middeleeuwen werd mode ook voor de ‘gewone’ burgers en boeren een manier om goed voor de dag te komen. Mode werd een methode om je persoonlijkheid te tonen, te uiten wat je belangrijk vindt. Kleren maken immers de man. Sinds die tijd gebruiken mannen én vrouwen mode om zich ’te profileren’ in hun onderlinge strijd.

Bedenk een speciale gebeurtenis waar je nieuwe kleding voor nodig hebt. Je hebt alleen niet zoveel geld te besteden. Ontwerp kleding voor die gebeurtenis. Je kunt uitgaan van bestaande kleding en die zodanig veranderen dat het bijna een nieuw kledingstuk is geworden. Of ga aan de slag en maak iets helemaal zelf.

Ganzenborden, Monopoly, Mens-erger-je-niet, Risk. Het zijn allemaal bordspellen die eens zijn bedacht. In deze opdracht ga je een origineel bordspel ontwerpen dat nog nooit eerder bedacht is.

Bij het ontwerpen van een bordspel komt heel wat kijken. Je gaat vaak uit van een bepaald onderwerp. Noodzakelijk is dat niet. Denk maar aan Mens-erger-je-niet. Je bepaalt een route die de spelers onder bepaalde voorwaarden af gaan leggen. Bij veel spellen is dat vaak een ronde route. Toch zie je steeds vaker spellen waar er allerlei originelere routes mogelijk zijn, met onderweg verschillende opdrachten of obstakels. Een speler hoeft immers niet altijd de winnaar te zijn als hij een bepaalde route als eerste heeft afgelegd. Het kan ook zijn dat een speler wint bij het behalen van een bepaalde score.

Alle regels die jullie bedenken bij het bordspel zul je uiteraard moeten vastleggen in een document ‘spelregels’.Hierboven staan slecht enkele onderdelen waaraan je moet denken. Je voelt zelf vast wel aan dat er nog genoeg andere zaken zijn om over na te denken.

Je moet van het spel een eerste prototype maken. Dus de creatieve tekenaars of beeldbewerkers komen ook aan bod.

Wie heeft als kind nu niet in de Efteling door het sprookjesbos gelopen? Misschien heb je daarbij wel eens gedacht: ik mis een sprookje. Dat is niet vreemd, want er zijn enorm veel sprookjes geschreven. Iedereen herinnert zich wel een favoriet sprookje uit zijn prille jeugd. En er komen elke dag nog steeds sprookjes bij.

In de loop der jaren zijn er ook in de Efteling steeds meer sprookjes bij gekomen. En misschien komen er in de toekomst nog wel meer bij. Zou het niet mooi zijn als jij het ontwerp van een nieuw sprookje kunt aandragen?

Je maakt met je groep een beschrijving van het ontwerp van een nieuw sprookje. Dat kun je op verschillende manieren ondersteunen: met een tekening, schaalmodel of ontwerp op de computer. Bij je ontwerp moet je aangeven wat de actieve rol kan zijn van het kind (of de volwassene). Je moet duidelijk maken wat je allemaal kunt beleven bij deze nieuwe Eftelingattractie.

Sinds mensenheugenis bewaren wij allerlei voorwerpen. Nuttige, maar óók nutteloze voorwerpen: voedsel om te overleven, klosjes touw die misschien nog van pas komen, liefdesbrieven of tegenwoordig: de gebruiksaanwijzing van de digitale camera. Het zijn dingen waarvan het zonde is om ze weg te gooien. Maar het gaat ook om voorwerpen waar je om andere redenen geen afstand van kunt doen: vanwege de herinnering of vanwege de mijlpaal die ze in je leven markeren.

Of bewaren in onze aard zit? Geen idee, maar we bewaren veel en lang! Het merendeel van onze huizen is echter niet berekend op deze enorme bewaarzucht. Meestal belanden de spullen in allerlei boxen en dozen in de woon- en slaapkamer. Gelukkig zijn er vele hulpmiddelen voor handen: van mandjes tot glanskartonnen dozen, van kunststof opbergboxen tot trolleys. Maar een dergelijke verscheidenheid aan functionele systemen levert niet altijd een opgeruimder huis op. De organisatie HACO daagt je daarom uit te komen tot een totaalvisie op opbergen: ontwikkel een opbergsysteem dat zowel functioneel als decoratief is.

De meeste huishoudens, vooral jonge mensen en gezinnen met kinderen, hebben moeite om allerlei zaken overzichtelijk op te ruimen. Daarom ligt hier een enorme uitdaging. Denk maar eens aan je eigen slaapkamer! Zelf maak je ook deel uit van de doelgroep van deze opdracht. Door voor deze opdracht te kiezen krijg je de mogelijkheid te werken aan een verrassende oplossing voor het opbergprobleem.

Citaat uit het tijdschrift Quest, juni 2005:

‘Voedseldesigners denken na over voedsel-ergernissen. De vinding van het beschuit met de uitsparing in de rand vinden ze erg goed. Eindelijk kun je een beschuitje pakken zonder het te breken. En je hoeft de hele verpakking ook niet meer open te scheuren voor dat ene exemplaar. Een andere ergernis is het theezakje. Wat moet je daar toch mee doen? Het druipt op je schoenen wanneer je het in de prullenbak wilt gooien. En als je de thee niet zo sterk wilt, moet je het zakje op de tafel leggen. Een oplossing hebben ze er niet zo één, twee, drie voor, maar het is wel leuk om over na te denken. Koffiekoekjes zijn ook vaak irritant, ze worden nat als je ze bij de koffie op het schoteltje krijgt. Tegenwoordig zit het koekje vaak in een zakje, maar dat ziet weer niet zo smakelijk uit.’

Zo wordt door een aantal mensen nagedacht over voedseltrends, over de presentatie van voedsel en over voedsel-ergernissen.

Bedenk zelf een:

  • nieuwe presentatie van bestaande voedingsproducten
  • oplossing voor een voedsel-ergernis, zoals het theezakje
  • ……………

Heb jij dat nou ook: je trekt een blikje sardientjes open of een blikje haring in tomatensaus (heerlijk op de boterham) en een scheut olijfolie ligt op de tafel of over je kleren? Zou daar geen alternatief voor zijn? Ofwel: is er geen gemakkelijker te openen blikje?

Ga aan de slag en ontwerp een gemakkelijk te openen blikje voor visconserven. Van belang is om te weten welke eisen er zijn voor de verpakking van visconserven. Is een alternatief voor blik mogelijk? En zo ja: welk alternatief?
Zoek uit welke mogelijkheden er zijn om een andere, goede verpakking te ontwikkelen. Houd daarbij rekening met het product, de manier van bewaren, enzovoort.

Ga ook na wat er komt kijken bij de productie van bovengenoemd levensmiddel. Bereid een presentatie voor over het productieproces. Je geeft hierbij ook aan waarom jullie tot de oplossing zijn gekomen die jullie hebben gekozen of gevonden. Maak een prototype van het blikje. Je kunt daarvoor contact opnemen met een blikjesfabrikant of verpakkingsindustrie.

Het komt in elke relatie wel een keer voor: soms gaat het even niet zo goed. De partners willen dan niet meer samen zijn. Maar dat moet ook weer niet te lang duren. Hoe komt het snel weer goed? Een mooie slaapkamer met een romantisch bed kan daar misschien een bijdrage aan leveren.

Ga aan de slag en ontwerp een crisisbestendig bed voor twee personen. Het bed moet op de een of andere manier zo gemaakt zijn, dat mensen ook gescheiden kunnen slapen. Uiteraard moet het bed ook weer gemakkelijk als echt tweepersoonsbed gebruikt kunnen worden. Vorm en uitvoering mag je zelf kiezen. Technische snufjes en dergelijke mogen worden ingebouwd. Je kunt kiezen voor een bouwtekening van het bed. Maar het maken van een echt functionerend schaalmodel is natuurlijk heel aardig.

2. Ontwerpvoorstel

Jullie maken een ontwerpvoorstel. Om een goed ontwerpvoorstel te maken, moet je eerst bedenken waaraan het product moet voldoen.

Voorbeeld:

We willen een nieuw melkpak ontwerpen dat:

  • praktisch is op te bergen in de koelkast
  • makkelijk te openen en te sluiten
  • goed schenkt
  • milieuvriendelijke verpakking
  • het ziet er aantrekkelijk uit

Je kunt daarbij ook aan de volgende kenmerken denken:

  • Originaliteit;
  • Goedkoper;
  • Slimmer;
  • Duurzaamheid;
  • Moderner;
  • Doelgroep;
  • Kleurgebruik.

Stel nu een overzicht op van alle eisen waaraan jullie product moet voldoen.
Maak nu een tekening van het product dat jullie willen ontwerpen en bespreek het voorstel met je docent vóór je verder gaat.

3. Plan van aanpak

Na de oriëntatie op het ontwerp maak je met je groepje een plan van aanpak. Jullie leggen in dat plan vast hoe je de ontwerpopdracht gaat uitvoeren: wat moet er eerst gebeuren, wat gebeurt daarna, hoe lang duurt dat, etc.? Verdeel de taken en kijk of de plannen uitvoerbaar zijn binnen de gegeven tijd. Kijk daarvoor regelmatig naar het plan van aanpak. Jullie zijn met elkaar verantwoordelijk voor het eindproduct.

4. Breng alle kosten in kaart

Bereken de kostprijs van jullie product. Maak een overzicht in Excel met (een schatting van) prijzen van materialen en kosten van machines, gereedschappen en arbeid. Bepaal uiteindelijk de verkoopprijs voor de consument en motiveer deze.

5. Reclame

Om het product te kunnen verkopen moet je ook reclame maken. Dit kun je doen in allerlei vormen, bijvoorbeeld met behulp van een folder, een videocommercial of een website. De vorm mogen jullie zelf kiezen.

Bij het samenstellen daarvan kunnen jullie stilstaan bij de volgende vragen:

  • Hoe ziet het product eruit?
  • Hoe werkt het product?
  • Welke materialen en productietechnieken zijn er gebruikt?
  • Wat zijn de kosten?
  • Welke specifieke voordelen heeft dit product ten opzichte van vergelijkbare producten?
6. Presenteren

Als afronding van deze webquest presenteer je met je groep het product. In deze presentatie komen bovenstaande onderdelen allemaal aan bod.

Infobronnen

In de mediatheek vind je verschillende boeken over design en ontwerpen. Als je op zoek bent naar leuke ideeën, kijk dan ook eens in reclamefolders. Hierin staan vaak producten die aansluiten bij de laatste trends.

Ook op internet vind je veel interessante informatie:

  • Wanneer je op de website http://www.octrooicentrum.nl
    zoekt naar octrooien word je misschien op ideeën gebracht. Je vindt hier in elk geval een grote hoeveelheid producten die al bedacht en ontworpen zijn.
  • Ook op de website http://www.bno.nl
    (Beroepsorganisatie van Nederlandse Ontwerpers) kun je het nodige vinden.
  • Op http:// www.designaddict.com een Engelstalige site, staan ook verschillende voorbeelden van design.
  • De website
    http://design.startpagina.nl is een aardige startpagina met veel links over het onderwerp design en ontwerpen.

Beoordeling

Het accent bij de beoordeling ligt deze keer naast reflectie en presenteren op informatievaardigheden.

Download het beoordelingsformulier dat bij deze webquest hoort. Het ingevulde formulier bewaar je in je projectmap.

In het schema hieronder kun je zien welke vaardigheden en competenties beoordeeld moeten (**) en welke beoordeeld kunnen (* ) worden èn door wie.

Competentie
Beoordelen door:
Jezelf Medeleerling
A. Het eigen leerproces sturen
1. resultaat van een opdracht beoordelen ** *
2. de gevolgde werkwijze beoordelen *
3. reflecteren op eigen leerproces *
B. Beroepshouding ontwikkelen
3. rekening houden met waarden en normen *
C. Informatievaardigheden
1. bepalen welke informatie nodig is *
2. informatie verzamelen *
3. informatie selecteren *
4. informatie verwerken *
5. informatie verstrekken/uitwisselen ** *
D. Probleemoplossend werken
1. een probleem of opdracht analyseren *
2. een opdracht plannen * *
3. een opdracht uitvoeren *
E. Samenwerken
1. een opdracht samen voorbereiden ** **
2. leiding geven * *
3. een groepsopdracht uitvoeren ** **

Reflectie

Gebruik het reflectieformulier om terug te kijken op deze opdracht.

Vergeet niet het formulier te bewaren in je projectmap!

Meer lesmateriaal

  • Cultuur en Economie
  • Tweede Fase
  • Techniek en Gezondheid
  • Ken jezelf